Kısaca
- Psikolojik destek için "yeterince kötü" bir noktaya gelmeyi beklemek gerekmez.
- Süregelen sıkıntı gündelik yaşamı, işi veya ilişkileri etkiliyorsa destek almak yerindedir.
- Psikolog psikoterapi yürütür; ilaç tedavisi gerektiğinde psikiyatrist devreye girer.
- Kendine zarar verme düşüncesi acil bir durumdur: 112'yi arayın.
Zor dönemler hayatın doğal bir parçasıdır ve çoğu zaman zamanla, çevremizin desteğiyle geçer. Ancak bazen yaşadığımız sıkıntı geçmez, ağırlaşır ya da hayatımızın farklı alanlarına yayılır. Bu noktada bir uzmandan destek almak, durumu tek başınıza taşımanın zorluğunu azaltabilir.
Aşağıdaki belirtiler bir uzmanla görüşmeyi düşünmek için işaret olabilir. Bunlar tanı koymak için değil, farkındalık için hazırlanmış bir rehberdir. Ankara'da destek almak isterseniz bireysel terapi sayfamız size yol gösterecektir.
Psikolojik destek almayı düşündüren 8 belirti
- Uzun süren üzüntü veya boşluk hissi: Günlerin büyük bölümünde çökkün hissetmek ve bunun haftalarca sürmesi.
- Sürekli kaygı ve gerginlik: Endişelerin kontrol edilemez hâle gelmesi, sürekli diken üstünde olma.
- Uyku ve iştah değişiklikleri: Uykusuzluk, aşırı uyku ya da yeme düzeninde belirgin bozulma.
- Keyif alma yetisinde azalma: Eskiden hoşlandığınız etkinliklere ilginin kaybolması.
- İşlevselliğin düşmesi: İş, okul veya günlük sorumlulukları yerine getirmekte zorlanma.
- İlişkilerde tekrar eden sorunlar: Yakın ilişkilerde benzer çatışmaların tekrar etmesi veya çevreden uzaklaşma.
- Yoğun öfke ya da duygu patlamaları: Duyguları yönetmekte zorlanıp sonradan pişmanlık yaşama.
- Zorlayıcı bir yaşantının etkisi: Kayıp, kaza, şiddet gibi bir olayın ardından belirtilerin geçmemesi.
Bu listeden bir veya birkaçını yaşıyor olmanız tanı anlamına gelmez; ancak sıkıntı sizi zorluyorsa bir uzmana danışmak yerinde olur.
Psikolog mu, psikiyatrist mi?
Klinik psikologlar psikolojik değerlendirme ve psikoterapi alanında eğitim almıştır; konuşmaya dayalı terapi yürütür, gerekirse psikometrik testler uygular. Psikiyatristler ise tıp doktorudur ve ilaç tedavisi gerektiren durumlarda ilaç yazabilir.
Pek çok durumda bu iki uzman birlikte çalışır. Hangisine başvuracağınızdan emin değilseniz, bir klinik psikologla yapılacak ilk görüşme size doğru yönlendirme konusunda yardımcı olabilir.
Destek almaktan çekinenler için
Birçok kişi "ben bu kadar kötü değilim", "başkaları daha zor durumda" ya da "bu kendi kendine geçer" düşüncesiyle başvuruyu erteler. Oysa destek almak zayıflık değil, kendine önem vermenin bir yoludur. Sorunun "yeterince büyük" olması gerekmez.
Kararsızsanız, ilk görüşme bir taahhüt değildir; sizi tanımak ve ihtiyacınıza uygun çerçeveyi birlikte belirlemek içindir.
Acil durumlarda ne yapmalı?
Kendinize ya da başkasına zarar verme düşünceniz veya riskiniz varsa vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayın ya da en yakın acil servise başvurun. Bu yazı acil müdahale yerine geçmez.
Sık sorulan sorular
Psikologa gitmek için tanı almış olmam gerekir mi?
Hayır. Tanı gerekmeden, yaşadığınız sıkıntıyı konuşmak ve destek almak için bir klinik psikologla görüşebilirsiniz.
Psikologla ilk görüşmeye ne hazırlamalıyım?
Özel bir hazırlık gerekmez. Sizi zorlayan konuları ve terapiden beklentilerinizi kısaca düşünmeniz yeterlidir.
Psikolog ilaç yazar mı?
Hayır. İlaç yazma yetkisi hekimlere, yani psikiyatristlere aittir. Klinik psikologlar psikoterapi ve psikolojik değerlendirme yapar; gerekli görürse sizi psikiyatriste yönlendirir.
Bilgilendirme: Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı, tedavi veya acil müdahale yerine geçmez. Kendinizde veya yakınınızda bir sorun olduğunu düşünüyorsanız bir ruh sağlığı uzmanına başvurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.
Uzman Klinik Psikolog Seher Yağmur Bilen
1998'den bu yana klinik alanda çalışan Seher Yağmur Bilen; travma, kayıp ve yas, kriz yönetimi, hipnoz uygulamaları, kişilerarası iletişim, ergenlik dönemi sorunları ile aile ve çift danışmanlığı alanlarında 28 yıllık deneyime sahiptir. Uzmanımız hakkında daha fazla bilgi